Accordeon muziek bij de uitvaart: trendy of traditioneel?
24 september 2021 
7 min. leestijd

Accordeon muziek bij de uitvaart: trendy of traditioneel?

Wie denkt dat er niets wordt gedaan om het oubollige karakter op te vijzelen van accordeonmuziek, heeft het mis. Alhoewel de nostalgische klanken vooral populair zijn onder ouderen, is accordeonmuziek in veel muziekstijlen inzetbaar. Harmonica- en accordeonliefhebbers blijven hun uiterste best doen om ook de jeugd te bereiken. Het zal menigeen verbazen dat de nummers The Final Countdown en Viva La Vida verrassend goed klinken op de accordeon. Mede door het multi-inzetbare karakter van dit instrument, is het een geliefde keuze om in te zetten tijdens de uitvaart.




Accordeonmuziek in Nederland


In Nederland zijn vooral de shantykoren en Amsterdamse Jordaanse muziek geliefd. Van klaagliederen aan boord, tot aan oerhollandse gezelligheid: talrijke opa’s uit Nederland hebben een binding met de accordeon. De trekharmonica, zoals het ook wordt genoemd, maakt veel los in de herinneringen uit grootmoeders tijd. Met name de na-oorlogse generatie kiest ervoor om accordeonmuziek live te laten klinken. De ene keer in de vorm van een shantykoor (inclusief klederdracht), bij een ander afscheid klinken de Jordaanse muziekstukken voor de overleden persoon.  

Shantykoor


Als de Klok Van Arnemuiden, Het Kleine Café Aan De Haven en Meisje Ik Ben Een Zeeman. Zeemanlsliederen pur sang. Het zware werk aan boord van grote zeilschepen werd dragelijker gemaakt door het zingen van shanty’s. De bemanning zong het refrein nadat de shantyman het couplet had ingezet. In de vrijetijd gingen de liederen over de vrouwen van huis, verre landen en de dames uit de havens. Een shantylied deed ook dienst als protestlied wat de werkomstandigheden en tirannie van de kapitein. Het lijkt in dit opzicht wel op de bluesmuziek die de slaven in het zuiden van de Verenigde Staten zongen. Het typische heen en weer wiegen van een shantykoor, symboliseert het gezamenlijk werkritme destijds, aan boord van het schip. Verreweg zijn de meeste shantykoren te vinden bij het water en/of voormalige vissersdorpjes. Een koor bestaat enkel uit mannen.



Amsterdamse Jordaan


Wie aan de Jordaan denkt, denkt aan Willy Alberti, Johnny Jordaan, Manke Nelis en Tante Leen. Mensen uit deze rasechte volksbuurt hadden een grote liefde voor saamhorigheid, solidariteit en muziek. Geïnspireerd op de Italiaanse Belcanto muziek, kenmerkt deze muziek uit Mokum zich door het accordeongeluid. Willy Alberti & Johnny Jordaan, samen zingend in café Nol; de accordeon als derde en gelijkwaardige partij. Deze klanken roepen nostalgie en heimwee naar vroeger op.  

“Liever in Mokum zonder poen dan in Parijs met een miljoen” symboliseert op niet te verstane wijze de liefde voor de wijk met schilderachtige straten en versierde gevels. Het mag dan ook geen verrassing zijn dat, de met name in onze hoofdstad geboren medemens, kiest voor deze authentieke accordeonmuziek. Ook al zijn ze decennia geleden vertrokken uit de stad.  




Tango


Verwant aan de accordeon is de kleine neef, de bandoneon genaamd. Nederland maakte hiermee en masse kennis op 2 februari 2002. De uitvoering van Carel Kraayenhof’s Adios Nonino (Ástor Piazzolla) deed Maximá’s bekende traan doen stromen. De keuze om voor Tango muziek te kiezen bij een begrafenis of crematie is in Nederland niet heel gebruikelijk. Des te verrassender het is voor de aanwezigen om tijdens de afscheidsdienst een bandoneonspeler te beleven die speelt con pasión.


Accordeon in het buitenland


Vanuit China is de accordeon de hele wereld over gereisd naar onder andere Italië, Frankrijk en Oostenrijk. Accordeonmuziek is geschikt voor een stemmige, bijna droevige setting of wanneer de sfeer vrolijk en jofel mag zijn. Uitvaartmuziek kan tegenwoordig elke muziekstijl zijn die maar past bij de overleden persoon en de nabestaanden. Het-leven-mag-gevierd-worden-nummers worden afgewisseld met muziekstukken die raken. Zo kent de humpapa volksmuziek uit de Alpen een uitbundig karakter met de Sterische Harmonika. Zigeunermuziek daarintegen, klinkt door de aanwezigheid van de viool en accordeon veel intenser.



Over de schrijver
Familiebanden, verbinding, beleving en muziek zijn voor mij belangrijke thema's waar ik anderen mee kan ondersteunen in hun rouwproces. In mijn rol om live uitvaartmuziek te verzorgen, komen verschillende aspecten van mijn passies samen. Het is erg dankbaar om een familie met live muziek te mogen ondersteunen.
Reactie plaatsen