Trompet bij het afscheid: de koperen kameraad van kwaliteit
24 september 2021 
10 min. leestijd

Trompet bij het afscheid: de koperen kameraad van kwaliteit

Vrolijke majorettes, opzwepende salsa muziek, de jaarlijkse Dodenherdenking. Een kleine greep voorbeelden waarbij trompetmuziek ondenkbaar is. Dit koperen instrument is niet meer van plan om zijn gewaardeerde status op te geven. Alhoewel de saxofoon het meeste geliefde blaasinstrument van Nederland is, kiest men bij begrafenissen en crematies graag voor de trompet.


"De trompet is al zo'n vierduizend jaar oud."


De oorsprong van Trompetmuziek


Geschat wordt dat de voorganger van de trompet zo’n 2000 jaar v. Christus  is ontstaan. Men ontdekte dat je via schelpen en bazuinen geluid kon maken. Zelfs in Egypte zijn ‘trompetten van Toetanchamon’ gevonden. De Hebreeuwse traditie kent de sjofar, een muziekinstrument die wordt gebruikt bij Joodse tradities. In de middeleeuwen kenden men in deze landstreken geen trompetten. Het instrument was wel bekend bij de Islamitische volkeren. Kruisvaarders namen het mee terug naar Europa. Sindsdien is het niet meer weg te denken uit onze cultuur. 




Jazz & Blues


Onder invloed van Afrikaanse en Europese invloeden, heeft de jazz muziek zich  in late 19e eeuw ontwikkeld in New Orleans. Het is de legendarische Louis Armstrong die er na de roaring twenties voor heeft gezorgd dat jazz door het grote publiek in de armen werd gesloten. Hij haalde de trompet uit het ensemble en speelde er solo’s mee. Zijn hits als What A Wonderful World en La Vie En Rose blijven geliefde muziekstukken in de popmuziek. Jazz en blues muziek worden vaak in één adem genoemd en in beide muziekstijlen komt de trompet voor. Naast het feit dat de Blues uit Mississippi komt, is er nog een ander groot verschil: jazz is meer verwant met instrumentale muziek en blues composities met vocale.



Statige momenten


Tijdens officiële momenten komen we de trompet ook tegen. Militaire was van oudsher een wijze van communicatie op het slagveld en kazernes. Vroeger werd de geboorte-aankondiging van een nieuw lid van de koninklijke familie met een trompet gedaan. Ook tijdens beëdigen, staatshuwelijken en commando-overdrachten wordt muziek ingezet. In Nederland is het bekende Signaal Taptoe een jaarlijks terugkerend thema tijdens de dodenherdenking op 4 mei. De Engelse variant The Last Post is hierop gebaseerd. Vanuit diverse krijgsmachtonderdelen kan een militair orkest tijdens evenementen worden inzet. Voorbeelden hiervan zijn De Marinierskapel der Koninklijke Marine of het Koninklijke Politiekapel. Trompettisten vormen een van de vaste musici.

Klassiek


Als koperblazer met het hoogste bereik, werd de trompet in de 17e eeuw geliefd bij componisten. Vivaldi, Bach en Händel zijn enkele bekenden die trompetten in hun werken hebben meegenomen. Een trompetconcert is een concerto dat voor de trompet is geschreven en wordt begeleidt door een ensemble of orkest. Trompetconcerten zijn, onder andere door de componist Georg Friedrich Händel, geschreven vanaf de baroktijd. Joseph Haydn, Amadeus Mozart en Francesco Manfredini hebben concerten voor trompet gecomponeerd. 



Popmuziek


Een coverband met blazers. Hier ga je voor als een bruiloft, dorpsfeest of ander feestelijk evenement écht groots gevierd mag worden. De blazerssectie van een feestband kan bestaan uit een trompet, saxofoon en trombone. Hierdoor krijgen de nummers de meerstemmigheid die ze verdienen. You Can Call Me All van Paul Simon, September van Earth Wind & Fire en All You Need Is Love van The Beattles, zijn voorbeelden van tophits waarin de trompet onderdeel van is. 



Carnaval en fanfare orkesten


Naast het statige imago, kent de trompet ook zijn plek in hoempapa muziek, schlager en in carnavalskrakers. Deze gemakkelijke meezingers hebben een hoog hos gehalte en een volks karakter. De oerhollandse polonaise lijkt echter weinig op zijn, van origine, Poolse oorsprong. Blazers spelen een prominente rol in deze feestelijke muziek. Een dweilorkest, ook wel zatte harmonie genoemd, dankt zijn naam aan het dweilen van café naar café. Dit onder begeleiding van de herkenbare carnavalsfeestmuziek. De bezetting van een harmonieorkest, fanfare of brassband is vrij in te vullen. In ieder geval zijn er trompetten, trombones en slagwerkers van de partij. Dweilorkesten kun je ook tegenkomen bij de intocht van Sinterklaas, De Zwarte Cross of bij schaatswedstrijden. 



Latin


Salsa, latin jazz, tango, bachata en reggaeton. Enkele muziekstijlen uit de collectie van Latijns-Amerikaanse muziek. Deze muziek komt uit landen die hun voertaal in het Spaans, Portugees, Braziliaans en ook Creools hebben. Makers en liefhebbers van deze ritmische latin music komen uit de Caribbean, Zuid-Amerika, de Verenigde Staten en Europa. Latin pop is in de jaren 80’ en 90’ uitgegroeid tot een populaire muziekstijl. Artiesten zoals Juan Luis Guerra van de monsterhit Burbujas de Amor, werden ook populair in Nederland. Enrique Iglesias, de meest succesvolle latin artiest ter wereld, is het voorbeeld hoe latin en pop samenkomen. Vooral in de Surinaamse, Dominicaanse en Antilliaanse gemeenschap zijn diverse subgenres van latin populair. De muziek van Shakira, Ricky Martin, J.Lo en Marc Anthony is niet erg gangbaar in de lijst van populaire uitvaartnummers. Echter raakt de “vier-het-leven-uitvaart" in opmars en hier horen ook swingende nummers bij. 

Verschillende soorten trompetten
De meest gangbare trompet is de bes-trompet. Deze wordt gebruikt in de popmuziek, latin muziek en in de HaFaBra; de Harmonie, Fanfare en Brassband. Ook beginnende spelers starten op de bes-trompet die een buislengte van ongeveer 130 centimeter heeft. Deze trompet speelt licht en is uitermate geschikt om een eigen kleut te geven aan het geluid. Dit maakt het instrument ook geliefd bij professionals. Diverse trompetten op een rijtje: 

  • Bes trompet: de meest voorkomende trompet
  • Herald trompet: lange trompet voor ceremoniën
  • Pocket trompet: de kleine versie van de bes trompet, handzaam en voor carnaval gebruikt
  • C trompet: helderder dan bes trompet, voor in Amerikaanse orkesten
  • Es trompet: wordt vooral in klassieke muziek gebruikt
  • Bas trompet: wordt vooral door trombonisten gespeeld
  • Piccolo trompet: wordt gebruikt in de barok


Trompetmuziek tijdens de uitvaart


Personen met affiniteit voor de krijgsmacht, willen nog wel eens kiezen voor de live uitvoering van Taptoe / The Last Post. Gekleed in een uniform, maakt de trompettist indruk tijdens dit formele gedeelte van de ceremonie. Easy jazz klanken lenen zich ook bijzonder goed voor de inloop of nazit van een uitvaart. Mensen denken steeds vaker na over hun eigen uitvaart en hierbij mag en kan alles. De kist zelf meenemen in je eigen auto en bij het water een borreltje drinken met elkaar? Een grote uitvaart in het theater met een zee aan bloemen? Het Signaal-Taptoe met een echte trompettist? We leven gelukkig in een tijd waarin deze uitvaartwensen werkelijkheid kunnen.


Over de schrijver
Familiebanden, verbinding, beleving en muziek zijn voor mij belangrijke thema's waar ik anderen mee kan ondersteunen in hun rouwproces. In mijn rol om live uitvaartmuziek te verzorgen, komen verschillende aspecten van mijn passies samen. Het is erg dankbaar om een familie met live muziek te mogen ondersteunen.
Reactie plaatsen